Quản lý dự án · Chương 2
Không có dự án nào được duyệt ngay từ ý tưởng ban đầu. Nó phải đi qua nhiều vòng sàng lọc, rồi còn bị người khác "soi" lại trước khi ai đó dám bỏ tiền vào. Trang này dạy từ số 0: bắt đầu bằng ví dụ đời thường (mở quán, vay mua nhà) trước, sau đó mới gắn đúng thuật ngữ và nội dung trong giáo trình.
Phần 1 · Trực giác trước, khái niệm sau
Hình dung bạn muốn mở một quán cà phê. Mọi chuyện bắt đầu chỉ bằng một suy nghĩ thoáng qua: "khu này đông người mà chưa có quán cà phê nào ngon". Từ suy nghĩ đó, bạn đi khảo sát mặt bằng, tính vốn, xin giấy phép — rồi mới sửa sang quán, mua máy pha cà phê, thuê nhân viên — rồi mới mở cửa bán thật. Bán được một thời gian, bạn lại nảy ra ý tưởng "hay là mở thêm chi nhánh 2?". Vòng lặp lại tiếp tục.
Chu kỳ của dự án là các bước hoặc các giai đoạn mà một dự án phải trải qua, bắt đầu từ khi dự án mới chỉ là ý tưởng đến khi dự án hoàn thành và chấm dứt hoạt động.
Ý tưởng về dự án — suy nghĩ ban đầu, chưa có gì cụ thể (giống việc "thấy khu này thiếu quán cà phê").
Chuẩn bị đầu tư — khảo sát, tính toán, xin phép, thiết kế trước khi bỏ tiền thật ra.
Thực hiện đầu tư — sửa sang mặt bằng, mua sắm thiết bị, xây dựng, thi công.
Sản xuất kinh doanh — quán mở cửa, bán hàng, thu tiền, vận hành thật.
Ý tưởng về dự án mới — từ quá trình vận hành lại nảy sinh ý tưởng tiếp theo (mở chi nhánh, đổi mô hình…), và vòng lặp bắt đầu lại.
Trong 5 mốc trên, ba mốc giữa (chuẩn bị đầu tư → thực hiện đầu tư → vận hành kết quả đầu tư) mới là phần "nặng đô" nhất của một dự án thật sự. Điều bất ngờ là: giai đoạn tốn ít tiền nhất lại là giai đoạn quan trọng nhất.
| Giai đoạn | Gồm các bước con | Đặc điểm |
|---|---|---|
| 1 · Chuẩn bị đầu tư | Nghiên cứu cơ hội đầu tư → tiền khả thi → khả thi → đánh giá & quyết định (thẩm định) | 0,5 – 15% vốn |
| 2 · Thực hiện đầu tư | Hoàn tất thủ tục → thiết kế, dự toán → thi công xây lắp → chạy thử, nghiệm thu | 85 – 99,5% vốn |
| 3 · Vận hành kết quả đầu tư | Sử dụng chưa hết công suất → công suất cao nhất → công suất giảm dần, thanh lý | Giai đoạn thu hồi vốn & sinh lời |
Giai đoạn chuẩn bị đầu tư chỉ ngốn 0,5–15% tổng vốn (chi phí khảo sát, thiết kế, lập hồ sơ) nhưng lại tạo tiền đề và quyết định thành bại của hai giai đoạn sau — đặc biệt là giai đoạn vận hành. Giai đoạn thực hiện đầu tư mới là nơi 85–99,5% vốn "nằm khê đọng" suốt nhiều năm mà chưa sinh lời, nên ở giai đoạn này thời gian là yếu tố quan trọng nhất — chậm tiến độ nghĩa là vốn "chết" càng lâu. Giai đoạn vận hành là lúc thu về thành quả — hiệu quả của nó phụ thuộc trực tiếp vào việc hai giai đoạn trước có làm tốt (đồng bộ, đúng tiến độ, giá thành hợp lý, đúng địa điểm) hay không.
Vì sao "khâu chuẩn bị" lại quan trọng đến vậy? Hai tình huống thật dưới đây cho thấy cái giá phải trả khi làm ẩu ở bước này.
Với các dự án có thể gây ô nhiễm (sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, nhuộm, dệt…), nếu chọn địa điểm gần khu dân cư đông đúc mà không khảo sát kỹ, đến khi dự án hoạt động mới phát hiện và phải xử lý ô nhiễm thì rất tốn kém, đẩy chi phí vượt xa dự kiến ban đầu. Không đủ vốn bổ sung thì phải đình chỉ hoạt động; muốn di dời thì lại phát sinh thêm chi phí.
Một số dự án làm không kỹ khâu nghiên cứu thị trường, dẫn đến dự báo sai cung – cầu và xu hướng giá cả. Khi dự án đi vào hoạt động, giá thị trường thực tế thấp hơn giá dự báo — doanh nghiệp buộc phải bán dưới giá thành, có khi phải dừng sản xuất (khi chưa thu hồi đủ vốn) hoặc đầu tư bổ sung để đổi mặt hàng.
Cả hai tình huống đều bắt nguồn từ việc làm ẩu ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư — đúng như bảng trên đã chỉ ra: giai đoạn tốn ít tiền nhất lại là giai đoạn quyết định số phận của cả dự án.
Phần 2 · Soạn thảo dự án — ba bước sàng lọc
Quay lại ví dụ mở quán cà phê. Bạn không thể vừa nảy ra ý tưởng đã ký hợp đồng thuê mặt bằng ngay. Thực tế bạn sẽ lọc ý tưởng qua nhiều vòng: đầu tiên chỉ là một suy nghĩ thoáng qua; sau đó bạn dò hỏi sơ bộ (giá thuê mặt bằng bao nhiêu, quanh đây có ai bán chưa, mọi người có vẻ thích không); cuối cùng — nếu vẫn thấy có triển vọng — bạn mới ngồi tính chi tiết bằng Excel (chi phí chính xác, doanh thu dự kiến, bao lâu thì hòa vốn) trước khi thật sự đổ tiền vào.
Giáo trình gọi ba vòng lọc đó là: nghiên cứu cơ hội đầu tư → nghiên cứu tiền khả thi → nghiên cứu khả thi. Đây chính là nội dung chi tiết của giai đoạn "chuẩn bị đầu tư" ở Phần 1.
Nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu tư — bước sơ bộ nhất, chỉ để xác định triển vọng đem lại hiệu quả. Xem xét trên 3 yếu tố cơ bản: đầu vào cho phương án, đầu ra cho phương án, và phương án có phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đơn vị đầu tư hay không. Các căn cứ để tìm cơ hội: chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước/ngành/địa phương; chủ trương chính sách Nhà nước; tài nguyên thiên nhiên; nhu cầu thị trường trong và ngoài nước; tình hình cung cấp mặt hàng; và hiệu quả dự kiến đạt được.
Nghiên cứu tiền khả thi — nghiên cứu sâu hơn các cơ hội đầu tư có nhiều triển vọng, để tiếp tục lựa chọn, sàng lọc. Nội dung gồm: bối cảnh kinh tế – xã hội, pháp luật; nghiên cứu thị trường; nghiên cứu kỹ thuật; nghiên cứu tài chính; nghiên cứu lợi ích kinh tế – xã hội — nhưng tất cả mới xem xét ở trạng thái tĩnh, ở mức trung bình, nên độ chính xác chưa cao. Sản phẩm cuối cùng là luận chứng tiền khả thi. Với cơ hội đầu tư quy mô nhỏ, không phức tạp về kỹ thuật và triển vọng hiệu quả đã rõ ràng thì có thể bỏ qua bước này.
Nghiên cứu khả thi — bước sàng lọc cuối cùng để chọn dự án tối ưu, phải khẳng định dứt khoát: dự án có khả thi hay không? Có hiệu quả hay không? Nội dung nghiên cứu giống hệt bước tiền khả thi, nhưng ở mức chi tiết hơn, chính xác hơn, và mọi khía cạnh được xem xét ở trạng thái động — tức có tính đến các yếu tố bất định có thể xảy ra.
Dự án đường cao tốc Tp.HCM – Long Thành – Dầu Giây (chủ đầu tư VEC), tổng vốn ước tính 15.789 tỷ đồng (2007), dài 55 km, đi qua nhiều quận huyện của Tp.HCM và Đồng Nai. Vì vốn đầu tư lớn, liên quan chi phí thiết bị công nghệ lớn, uy tín – chất lượng đối tác, nhu cầu thị trường, mức phí lưu thông… và ảnh hưởng tới phát triển kinh tế – xã hội cả khu vực, dự án không thể bỏ qua khâu tiền khả thi. Bước này cung cấp luận cứ về tiềm năng đầu tư, địa điểm, nhu cầu thị trường, kỹ thuật, nhân sự, chỉ tiêu tài chính — làm căn cứ để chủ đầu tư quyết định có tiếp tục nghiên cứu khả thi hay không.
Quán cà phê nhỏ, vốn ít → có thể bỏ qua bước tiền khả thi, đi thẳng từ "thấy cơ hội" sang "tính chi tiết". Cao tốc trăm nghìn tỷ, ảnh hưởng cả vùng → bắt buộc đủ 3 bước, mỗi bước đều cần đội ngũ chuyên gia tư vấn.
Phần 3 · Sản phẩm của bước nghiên cứu khả thi
Hãy hình dung đây giống như một bản kế hoạch kinh doanh đầy đủ mà bạn phải nộp cho ngân hàng để xin vay vốn mở quán — không thể chỉ nói miệng "em thấy có triển vọng", mà phải trình bày thành văn bản có cấu trúc, đủ sức thuyết phục người đọc.
Mục lục liệt kê các mục và số trang. Lời mở đầu nêu khái quát lý do hình thành dự án, giúp người đọc hiểu hướng đầu tư, đồng thời cung cấp thông tin cơ bản về địa vị pháp lý và ý định đầu tư của chủ đầu tư.
Trình bày căn cứ pháp lý (văn bản pháp luật, nghị định, chỉ thị liên quan) và căn cứ thực tiễn (điều kiện thực tế, thuận lợi tại nơi thực hiện dự án) nhằm thuyết phục người đọc về tính cấp bách, cần thiết của dự án.
Cung cấp nét cơ bản về toàn bộ dự án, không đi sâu chi tiết: tên dự án, chủ dự án, đặc điểm đầu tư, mục tiêu, sản phẩm/dịch vụ, thị trường tiêu thụ, công suất thiết kế, thời hạn đầu tư, tổng vốn và nguồn vốn, hiệu quả tài chính (thời gian hoàn vốn, hiện giá thu hồi thuần, tỷ suất sinh lời nội bộ…), hiệu quả kinh tế – xã hội.
Phần chi tiết nhất: nghiên cứu tổng quát kinh tế – xã hội liên quan; phân tích thị trường sản phẩm/dịch vụ; nghiên cứu kỹ thuật, công nghệ, xây dựng, địa điểm, đầu vào; tổ chức nhân lực và sản xuất kinh doanh; phân tích hiệu quả tài chính; phân tích hiệu quả kinh tế – xã hội.
Trình bày tính khả thi của từng khía cạnh và kết luận chung, nêu thuận lợi – khó khăn, đề xuất kiến nghị. Các tính toán, phân tích, nội dung gián tiếp liên quan được đưa vào phần phụ lục.
Một bản dự án đầy đủ không phải do một người viết hết — mỗi nội dung cần đúng người có chuyên môn phù hợp phụ trách.
| Công việc | Nội dung thực hiện | Người thực hiện |
|---|---|---|
| 1. Ý tưởng đầu tư | Phác họa ý tưởng, quy mô kinh doanh; chứng minh ban đầu tính cần thiết | Chủ đầu tư, Ban giám đốc, chuyên viên chiến lược |
| 2. Phương án kỹ thuật | Chọn công nghệ, quy trình; nhu cầu thiết bị, nhà xưởng, nhân lực | Chuyên viên kỹ thuật, tư vấn kỹ thuật, nhân sự |
| 3. Chi phí SXKD (input) | Xác định nhà cung cấp NVL, giá cả; định mức tiêu hao | Phòng kỹ thuật + kinh doanh + kế toán, tư vấn kỹ thuật |
| 4. Thông tin thị trường (output) | Xác định thị phần, khả năng tiêu thụ, đơn giá sản phẩm | Phòng kinh doanh + kế toán, tư vấn kinh doanh |
| 5. Phương án tài chính | Tổng vốn, cơ cấu vốn, doanh thu – chi phí – lợi nhuận, NPV/Tpp/IRR/BEP | Chuyên viên tài chính (nội bộ và thuê ngoài) |
| 6. Hiệu quả KT–XH | Đóng góp ngân sách, việc làm, ngoại tệ; tính B/C | Chuyên viên kinh tế (nội bộ và thuê ngoài) |
Có 2 luồng thông tin cốt lõi mà bạn nên nhớ: input (chi phí đầu vào — nguyên vật liệu, giá cả) và output (đầu ra thị trường — thị phần, giá bán). Toàn bộ phương án tài chính của dự án được dựng lên từ đúng hai luồng dữ liệu này.
Phần 4 · Sau khi soạn xong, ai "duyệt" lại?
Giống như khi bạn nộp hồ sơ vay tiền mua nhà: ngân hàng không tin ngay vào những gì bạn tự khai — họ cử một nhân viên thẩm định khác, độc lập với bạn, để xem xét lại toàn bộ hồ sơ (thu nhập, tài sản, lịch sử tín dụng…) trước khi quyết định cho vay hay từ chối. Dự án đầu tư cũng vậy: sau khi chủ đầu tư soạn thảo xong, phải có một bên khác đứng ra thẩm định lại.
Thẩm định dự án là việc tổ chức xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp tới tính khả thi của dự án, nhằm đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu của thẩm định.
Đối với Nhà nước: giúp cơ quan quản lý đánh giá tính phù hợp của dự án với quy hoạch phát triển chung của ngành, địa phương, cả nước về mục tiêu, quy mô, quy hoạch và hiệu quả.
Đối với định chế tài chính (ngân hàng…): có cơ sở đưa ra quyết định chính xác về tính khả thi, hiệu quả kinh tế, khả năng trả nợ và rủi ro — để quyết định cho vay hay từ chối.
Đối với chủ đầu tư: vì thẩm định được thực hiện độc lập với quá trình soạn thảo, nó giúp chủ đầu tư nhìn nhận lại dự án một cách khách quan, chọn được phương án tốt nhất; đồng thời nhận diện rõ đối tác về năng lực tài chính, sở trường kinh doanh, uy tín thương hiệu.
| # | Yêu cầu |
|---|---|
| 1 | Nắm vững chủ trương, chính sách, quy hoạch phát triển KT–XH và văn bản pháp quy về quản lý kinh tế, đầu tư, xây dựng |
| 2 | Nắm vững, cập nhật thông tin kinh tế, thị trường, chính trị, xã hội; hiểu bối cảnh, đặc điểm cụ thể của từng dự án |
| 3 | Sử dụng thành thạo Excel, phần mềm kinh tế lượng để khai thác số liệu báo cáo tài chính |
| 4 | Có kiến thức thẩm định giá đối với thiết bị và hạng mục xây lắp của dự án |
Trên cả hai phương diện: tài chính và kinh tế – xã hội.
Mục đích quan trọng nhất — hiệu quả và hợp lý là hai điều kiện để dự án có tính khả thi; còn phải xem xét kế hoạch tổ chức thực hiện, môi trường pháp lý…
Được biểu hiện một cách tổng hợp trong chính tính hiệu quả và tính khả thi nêu trên.
Phần 5 · Cách người thẩm định làm việc
Trước khi vào tên gọi chính thức, hãy hình dung ba cách bạn tự nhiên sẽ làm nếu được nhờ "xem giúp" một dự án kinh doanh của người quen:
So sánh với cái đã biết — giống như khi bạn định mua nhà, bạn sẽ so giá/m² với các nhà khác cùng khu vực xem có hợp lý không. Phương pháp so sánh các chỉ tiêu là phương pháp đơn giản, phổ biến nhất: so sánh các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật của dự án với các dự án đã/đang xây dựng hoặc đang hoạt động — về tiêu chuẩn thiết kế, điều kiện tài chính, công nghệ, thiết bị, tiêu chuẩn sản phẩm mà thị trường đòi hỏi, cơ cấu vốn đầu tư, định mức tiêu hao, và các chỉ tiêu hiệu quả tài chính, kinh tế – xã hội.
Lướt qua tổng thể trước, rồi mới đọc kỹ từng phần — giống cách bạn đọc một hồ sơ ứng viên: liếc tổng quan xem có phù hợp không, rồi mới đọc kỹ từng mục. Phương pháp thẩm định theo trình tự gồm hai bước: (a) Thẩm định tổng quát — xem xét khái quát toàn bộ nội dung cần thẩm định, phát hiện vấn đề hợp lý hay chưa, giúp hình dung quy mô và tầm quan trọng của dự án; (b) Thẩm định chi tiết — tiến hành sau thẩm định tổng quát, đi vào từng nội dung cụ thể, từ điều kiện pháp lý đến phân tích hiệu quả kinh tế – kỹ thuật.
Thử hỏi "nếu mọi thứ xấu đi thì sao" — giống việc bạn tự hỏi "nếu giá nguyên liệu tăng 20% thì quán của tôi còn lãi không?". Phương pháp thẩm định dựa trên độ nhạy dự kiến các tình huống bất trắc có thể xảy ra (vượt chi phí đầu tư, sản lượng thấp, giá đầu vào tăng, tiêu thụ giảm, chính sách thuế bất lợi…), với mức sai lệch thường chọn 10%–20%. Nếu dự án vẫn hiệu quả ngay cả khi nhiều bất trắc xảy ra đồng thời → dự án vững chắc, an toàn cao. Ngược lại, cần xem xét lại khả năng phát sinh bất trắc để đề xuất biện pháp khắc phục.
Phần 6 · Thẩm định cụ thể những gì
Đây là "danh sách kiểm tra" (checklist) mà người thẩm định lần lượt đi qua — từ giấy tờ pháp lý cho đến sức khỏe tài chính của chính chủ đầu tư.
Dự án có nằm trong lĩnh vực pháp luật cho phép không? Giấy tờ, hồ sơ liên quan có hợp lệ không? Căn cứ vào luật, nghị định, thông tư và các văn bản khác.
Tính đặc trưng của sản phẩm/dịch vụ; nhu cầu thị trường hiện tại và xu hướng tương lai; cung sản phẩm hiện có trên thị trường; khả năng cạnh tranh và mức độ thị trường chấp nhận.
Mức độ hiện đại của công nghệ; vấn đề ô nhiễm môi trường; địa điểm xây dựng (phù hợp quy hoạch, chi phí đền bù giải tỏa); tính hợp lý của nguyên liệu, giá cả, phương án thu mua – vận chuyển.
Tổng vốn đầu tư có đúng, có tuân thủ pháp luật, có vượt khả năng tài chính chủ đầu tư không; nguồn vay, lãi suất, phương án trả nợ có khả thi không; cách tính doanh thu – chi phí – lợi nhuận – thuế; các chỉ tiêu hiệu quả: BEP, T, NPV, IRR, B/C; xem xét độ nhạy và rủi ro liên quan.
Đóng góp cho môi trường đầu tư, đời sống dân cư, ngân sách, lao động – việc làm, an sinh xã hội; đồng thời xem xét mặt trái: cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm, thu hẹp việc làm, ảnh hưởng văn hóa – phong tục.
Đánh giá tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp; phân tích các chỉ tiêu tài chính của chính doanh nghiệp — không chỉ thẩm định dự án mà còn thẩm định "sức khỏe" của người thực hiện dự án.
Giống như ngân hàng xét vay mua nhà không chỉ nhìn vào "căn nhà định mua" mà còn xem thu nhập, lịch sử tín dụng của người vay — mục thẩm định tài chính doanh nghiệp chính là kiểm tra "người thực hiện dự án" có đủ năng lực triển khai hay không, chứ không chỉ riêng bản thân dự án.
Tùy quy mô và tính chất, dự án được phê duyệt bởi các cấp khác nhau — theo Luật Đầu tư công 2014 và Luật Đầu tư 2014:
Quốc hội · Chính phủ (khoản 2, điều 17 Luật Đầu tư công 2014) · Thủ tướng Chính phủ · UBND cấp tỉnh · Người đứng đầu các bộ, cơ quan trung ương · HĐND các cấp — tùy theo dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư nào.
Việc tiếp nhận, cấp, điều chỉnh, thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư thuộc về: Ban quản lý KCN/KCX/KCNC/KKT (với dự án trong khu công nghiệp/khu chế xuất/khu công nghệ cao/khu kinh tế); Sở Kế hoạch & Đầu tư (với dự án ngoài các khu trên, hoặc nơi nhà đầu tư đặt trụ sở khi dự án trải trên nhiều tỉnh/thành).
Phần 7 · Kết quả thẩm định trình bày ra sao
Sau khi xem xét xong, người thẩm định phải viết lại thành văn bản chính thức để trình lên cấp có thẩm quyền ký duyệt — giống như nhân viên ngân hàng phải lập hồ sơ chính thức sau khi thẩm định khoản vay. Giáo trình quy định 2 dạng: một bản tờ trình ngắn gọn, và một bản báo cáo thẩm định đầy đủ, chi tiết hơn.
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| 1. Giới thiệu dự án | 1.1 Giới thiệu doanh nghiệp (chủ đầu tư) · 1.2 Tóm tắt dự án |
| 2. Kết quả thẩm định | 2.1 Thẩm định dự án (cơ sở pháp lý, tính khả thi, thị trường – kỹ thuật – công nghệ, hiệu quả tài chính) · 2.2 Thẩm định tài chính doanh nghiệp (pháp lý, tình hình hoạt động & tài chính) |
| 3. Kết luận | Ký tên: Đại diện đơn vị thẩm định · Chuyên viên thẩm định |
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Phần 1 — Thẩm định dự án | Giới thiệu dự án (DN, cơ sở pháp lý, tóm tắt) → thẩm định pháp lý → phân tích thị trường → phân tích kỹ thuật, công nghệ → thẩm định phương án tài chính (tổng vốn, nguồn thu, chi phí, kế hoạch trả nợ, chỉ tiêu T/NPV/IRR/B·C) → phân tích rủi ro → đánh giá chung |
| Phần 2 — Thẩm định tài chính doanh nghiệp | Cơ cấu tài sản & nguồn vốn → các tỷ số lợi nhuận, tài sản, hiệu quả hoạt động, thanh khoản → đánh giá chung |
| Phần 3 — Kết luận & kiến nghị | Kết luận · Kiến nghị · Ký tên (đại diện đơn vị thẩm định, chuyên viên thẩm định) |
Tờ trình giống một bản tóm tắt trình lãnh đạo ký nhanh; báo cáo thẩm định giống hồ sơ đầy đủ lưu trữ, có cả phần thẩm định riêng tài chính của doanh nghiệp (không chỉ riêng dự án) — dùng khi cần phân tích sâu và làm căn cứ pháp lý lâu dài.
Phần 8 · Tự làm trước khi xem đáp án
5 câu hỏi ngắn, bám sát đúng nội dung đã học ở trên. Cố trả lời trước khi mở đáp án.
1. Giai đoạn thực hiện đầu tư chiếm 85–99,5% vốn. Trong giai đoạn này, tiền đã bỏ ra nhưng "nằm khê đọng", chưa sinh lời — nên thời gian càng kéo dài, vốn "chết" càng lâu, thiệt hại cơ hội càng lớn. Vì vậy vấn đề thời gian là quan trọng hơn cả ở giai đoạn này.
2. Vì giai đoạn chuẩn bị đầu tư tạo tiền đề và quyết định sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt là giai đoạn vận hành kết quả đầu tư. Hai tình huống thực tế (chọn sai địa điểm gây ô nhiễm, không nghiên cứu kỹ thị trường dẫn tới định giá sai) cho thấy: sai sót nhỏ ở bước chuẩn bị có thể gây thiệt hại rất lớn về sau, thậm chí phải đình chỉ hoặc di dời dự án.
3. Không bắt buộc. Theo giáo trình: "Đối với các cơ hội đầu tư quy mô nhỏ, không quá phức tạp về mặt kỹ thuật và triển vọng đem lại hiệu quả rõ ràng thì có thể bỏ qua giai đoạn tiền khả thi." Quán ăn nhỏ thuộc đúng trường hợp này, khác với dự án lớn như cao tốc Tp.HCM – Long Thành – Dầu Giây (Tình huống 3) buộc phải làm đủ cả ba bước.
4. Hai bước có nội dung nghiên cứu giống nhau (bối cảnh KT-XH, thị trường, kỹ thuật, tài chính, lợi ích KT-XH), nhưng khác nhau ở mức độ chi tiết và chính xác: nghiên cứu tiền khả thi xem xét ở trạng thái tĩnh, mức trung bình mọi đầu vào/đầu ra nên độ chính xác chưa cao; nghiên cứu khả thi xem xét ở trạng thái động, tức có tính đến các yếu tố bất định, nên chi tiết và chính xác hơn hẳn.
5. Vì thẩm định dự án là việc "tổ chức xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện" — nếu người soạn thảo tự thẩm định chính sản phẩm của mình thì rất khó khách quan (dễ bỏ qua điểm yếu do đã đầu tư công sức vào đó). Việc thẩm định độc lập giúp chủ đầu tư nhìn nhận lại dự án khách quan hơn, từ đó chọn được phương án tốt nhất, đồng thời giúp các bên liên quan (Nhà nước, ngân hàng…) tin tưởng vào kết quả đánh giá.